Boshin Savaşı: Kuzey İttifakı ve Hakodate'deki Son Aşama

1868 başında Japonya’da iki ayrı yönetim iddiası ortaya çıktı. Bir buçuk yıl süren çatışma, yeni merkezî yönetimin kurulmasıyla sonuçlandı.

Bu dosya, savaşın aşamalarını, taraflarını ve toplumsal sonuçlarını anlatıyor.

Arka plan

On dokuzuncu yüzyılın ortasında ülke, dış baskı ve iç ekonomik sorunlarla karşı karşıyaydı.

Ülke yönetimi, uzun süredir askerî bir hanedanın elindeydi.

1854’te limanların dışa açılması, iç dengeleri sarstı. Konu için 1854 Perry ve Japonya’nın açılması dosyası okunabilir.

Güneybatıdaki güçlü beylikler, yönetimin dış politikada yetersiz kaldığını savundu.

1867 sonunda yönetim yetkisinin saraya iadesi açıklandı ama uygulamanın nasıl olacağı belirsiz kaldı.

Savaşın başlaması

Ocak 1868’de Kyoto yakınlarındaki bir çatışmayla savaş başladı.

Saray tarafını temsil eden birlikler, sayıca daha küçük olmalarına rağmen üstünlük sağladı.

Ateşli silah kullanımındaki fark, sonucu belirleyen etkenlerden biriydi.

Çatışmanın ardından eski yönetimin merkezi olan Edo’ya doğru ilerleyiş başladı.

Bu ilerleyiş, yol boyunca beyliklerin taraf seçmesini zorunlu kıldı.

Edo’nun teslimi

Nisan 1868’de Edo, çatışma olmadan teslim edildi.

Teslim, iki taraf temsilcileri arasında yapılan görüşmelerle sağlandı.

Bu karar, büyük bir kentin yıkımını önledi.

Kent daha sonra Tokyo adını aldı ve başkent buraya taşındı.

Yine de kentin bazı bölgelerinde direniş grupları çatışmaya girdi.

Kuzey ittifakı

Kuzeydeki beylikler, yeni yönetime karşı bir ittifak kurdu.

İttifak, otuzun üzerinde beyliği kapsıyordu.

Amaç, kendi konumlarını korumak ve merkezî baskıya karşı durmaktı.

Ancak ittifak içinde koordinasyon zayıftı ve kaynaklar sınırlıydı.

Yaz aylarında ittifak birlikleri geri çekilmeye başladı.

Aizu kuşatması

Aizu beyliği, direnişin merkezi hâline geldi.

Kale, bir aydan uzun süre kuşatma altında kaldı.

Kuşatma sırasında sivil kayıplar yaşandı ve kent ağır hasar gördü.

Genç savaşçılardan oluşan bir birliğin kayıpları, sonraki anlatılarda geniş yer buldu.

Kalenin teslimi, kuzeydeki direnişin büyük ölçüde sona ermesi anlamına geldi.

Hakodate aşaması

Direnişin bir bölümü kuzeye, Hokkaido’ya çekildi.

Hakodate çevresinde ayrı bir yönetim ilan edildi.

Yıldız biçimli bir kale, bu yönetimin merkezi oldu.

Deniz ve kara çatışmaları 1869 baharında sürdü.

Haziran 1869’da teslim oldu ve savaş sona erdi.

Silah ve donanma

Her iki taraf da yurt dışından silah ve gemi satın aldı.

Yabancı devletler resmî olarak tarafsızlık ilan etti ama ticaret sürdü.

Buharlı savaş gemileri ilk kez bu ölçekte kullanıldı.

Modern tüfeklerin yaygınlığı, geleneksel savaş düzenini geçersiz kıldı.

Bu deneyim, sonraki dönemde ordu ve donanmanın yeniden kurulmasına doğrudan katkı yaptı.

Adı nereden geliyor

Savaşın adı, geleneksel takvimdeki altmış yıllık döngünün o yıla denk gelen adından gelir.

Bu adlandırma biçimi, Japon tarihinde olayların yılına göre anılmasında sık kullanılır.

Aynı yöntemle adlandırılmış başka olaylar da bulunur.

Takvim döngüsü, aynı zamanda yeni yıl kutlamalarındaki hayvan simgeleriyle ilişkilidir.

Bu ilişki için yeni yıl ve setsubun ritüelleri dosyası ek bilgi verir.

Halkın durumu

Çatışmalar boyunca köylüler ve kentli esnaf, iki taraf arasında kaldı.

Birliklerin geçtiği güzergâhlarda erzak ve taşıma yükümlülüğü getirildi.

Bazı bölgelerde vergi toplama düzeni bozuldu ve fiyatlar yükseldi.

Aynı dönemde ülke genelinde yerel huzursuzluklar ve gösteriler görüldü.

Bu tablo, savaşın yalnızca askerî bir olay olmadığını gösteriyor.

Kayıplar

Toplam kayıp, dönemin diğer iç savaşlarına göre sınırlı kaldı.

Tahminler on binin altında ölü olduğunu belirtir. Rakamlar kaynaklara göre değişir.

Sivil kayıplar özellikle kuşatma altındaki kentlerde yoğunlaştı.

Savaş sonrası dönemde yerinden edilmiş aileler kuzeye ve Hokkaido’ya yerleştirildi.

Bu yerleştirme, Hokkaido’nun tarımsal gelişiminde rol oynadı.

Yenilen tarafın durumu

Direniş gösteren beylikler ağır cezalar aldı ve toprakları küçültüldü.

Bazı aileler kuzeydeki verimsiz bölgelere gönderildi.

Bu uygulama, bölgeler arasında uzun süren bir kırgınlık bıraktı.

Kırgınlığın izleri, yerel anlatılarda ve anma törenlerinde bugün de görülebiliyor.

Bazı yenilen taraf mensupları, sonraki yıllarda yeni yönetimde görev aldı.

Restorasyonla ilişkisi

Savaş, siyasal dönüşümün askerî bölümüdür.

Ardından gelen dönemde beylik sistemi kaldırıldı ve iller kuruldu.

Vergi, ordu ve eğitim sistemleri yeniden kuruldu.

Bu değişimlerin bütünü için 1868 Meiji Restorasyonu dosyası okunabilir.

Savaşçı sınıfın ayrıcalıklarının kaldırılması, sonraki isyanlara yol açtı. Konu için 1877 Satsuma isyanı dosyası okunabilir.

Bugün nerede görülür

Aizu’daki kale yeniden inşa edildi ve müze olarak kullanılıyor.

Hakodate’deki yıldız biçimli kale, park olarak korunuyor ve gözlem kulesinden izlenebiliyor.

Her iki yerde de savaşın belgeleri sergileniyor.

Kuzey bölgelerinde yıllık anma törenleri düzenleniyor.

Arşivler, dönemin yazışmalarını ve raporlarını çevrimiçi erişime açtı.

Neden hâlâ inceleniyor

Savaş, kısa sürede gerçekleşen bir rejim değişiminin nasıl yürüdüğünü gösteriyor.

Askerî teknolojinin siyasal sonuç üzerindeki etkisi, bu örnek üzerinden çalışılıyor.

Yerel tarih araştırmaları, beyliklerin taraf seçme kararlarını ayrı ayrı inceliyor.

Anlatıların bölgeye göre farklılaşması, tarih yazımı açısından ayrı bir konu.

Bu nedenle olay, tek bir merkezî anlatı yerine çok sesli bir kaynak kümesiyle ele alınıyor.