Shakuhachi: Bambu Flütün Yapımı, Nefes Tekniği ve Zen Geleneği

Shakuhachi, uçtan üflenen bambu bir flüttür. Yapısı basit görünmesine rağmen ton üretimi ileri düzey denetim gerektirir.

Bu dosya, çalgının yapımını, çalma tekniğini, tapınak geleneğini ve öğrenim koşullarını anlatıyor.

Yapısı

Çalgı, kalın duvarlı bir bambunun kök bölümünden yapılır.

Standart uzunluk yaklaşık elli beş santimetredir ve adı bu ölçüden gelir.

Üst uçta eğik kesilmiş bir üfleme kenarı bulunur.

Beş parmak deliği vardır. Dördü ön, biri arka yüzdedir.

İç yüzey lakle kaplanır ve boyutları ayarlanır.

Bambu seçimi

Kullanılan bambu, kökleriyle birlikte sökülür.

Kök bölümündeki düğümler, çalgının alt ucunu oluşturur.

Uygun kalınlık ve boğum aralığı bulmak zordur.

Sökülen bambu iki ya da üç yıl kurutulur.

Kuruma tamamlanmadan işlenen bambu çatlar.

Yapım aşamaları

Bambu kesilir ve iç boğumlar temizlenir.

Delikler açılır ve konumları test edilerek ayarlanır.

İç yüzeye lake ve dolgu uygulanır.

Bu dolgu, iç çapı hassas biçimde şekillendirir ve tonu belirler.

Yapımcı, her çalgıyı üfleyerek ayarlar. Bu nedenle iki çalgı birebir aynı olmaz.

Ton üretimi

Ses, üfleme kenarına yönlendirilen hava akımıyla oluşur.

Kenar açısı ve dudak konumu, tonu doğrudan belirler.

İlk ses çıkarmak, öğrenmenin en zor aşamasıdır.

Bazı öğrenciler için bu aşama haftalar sürer.

Ton bir kez kurulduğunda, denetim çalışması başlar.

Meri ve kari

Başın açısı değiştirilerek ses yüksekliği ayarlanır.

Baş öne eğildiğinde ses alçalır ve bu harekete meri denir.

Baş geriye alındığında ses yükselir ve buna kari denir.

Bu teknik, beş delikle geniş bir ses aralığı elde etmeyi sağlar.

Aynı zamanda mikro ton geçişleri üretir.

Nefes ve ses rengi

Nefes gürültüsü, kusur değil ifade aracı sayılır.

Üfleme şiddeti değiştirilerek ton rengi değiştirilir.

Bir nota, farklı parmak düzenleriyle farklı renkte çalınabilir.

Bu olanak, repertuvarın temelini oluşturur.

Kayıt dinlerken bu renk farklarını izlemek, yapıyı anlamayı kolaylaştırır.

Kökeni

Uçtan üflemeli flütün erken biçimleri, kıta üzerinden erken dönemde ulaştı.

O dönemki çalgı, saray müziğinde kullanılıyordu ve altı delikliydi.

Bugünkü beş delikli biçim, orta çağ sonrasında gelişti.

Bu geçişte kullanılan ara biçimler için sınırlı sayıda kayıt bulunuyor.

Müze koleksiyonlarında erken dönem örnekleri korunuyor.

Bunların ölçüleri, bugünkü standarttan belirgin biçimde farklı.

Boy çeşitleri

Standart boy dışında kısa ve uzun çalgılar da yapılır.

Uzun çalgılar daha kalın ve derin ses verir.

Delik aralıkları büyüdüğü için el açıklığı gerektirir.

Kısa çalgılar, halk müziği eşliğinde kullanılır.

Bir icracı genellikle birkaç farklı boyda çalgı bulundurur.

Parçanın tonuna göre uygun boy seçilir.

Zen geleneği

Edo döneminde çalgı, bir zen tarikatının uygulama aracıydı.

Bu tarikatın mensupları, hasır başlıklarla dolaşan gezgin rahiplerdi.

Çalma, müzikten çok bir meditasyon uygulaması olarak tanımlanıyordu.

Bu repertuvara honkyoku denir ve solo parçalardan oluşur.

Parçalar nefes uzunluğuna göre ilerler ve sabit ölçü kullanmaz.

Tarikatın kaldırılması

Meiji döneminde tarikat kaldırıldı ve çalma hakkı sınırlandırıldı.

Çalgı, bunun üzerine dünyevi bir müzik aleti olarak yeniden konumlandırıldı.

Koto ve shamisen ile birlikte üçlü müzikte kullanılmaya başlandı.

Bu geçiş, geleneğin sürmesini sağladı.

Üçlü müzik için koto ve shamisen çalgıları dosyası okunabilir.

Repertuvar

Honkyoku, solo ve meditatif parçalardan oluşur.

Sankyoku, koto ve shamisen ile birlikte çalınan repertuvardır.

Halk şarkısı eşliği ayrı bir kullanım alanıdır.

Yirminci yüzyılda çağdaş besteciler çalgı için yeni eserler yazdı.

Bu eserler, uluslararası konser programlarına girdi ve çalgının tanınırlığını genişletti.

Okullar

İki büyük okul, çalgı yapımı ve notasyon açısından farklıdır.

Kinko okulu, klasik repertuvara ağırlık verir.

Tozan okulu, yirminci yüzyıl başında kurulmuş ve topluluk müziğine açıktır.

Nota yazımı okullara göre değişir.

Öğrenci, bir okula bağlanarak ilerler.

Notasyon

Notalar, katakana işaretleriyle dikey sütunlarda yazılır.

Her işaret bir parmak düzenini gösterir.

Süre, satır aralığı ve ek işaretlerle belirtilir.

Batı notasyonuna aktarım, ton nüanslarını tam karşılamaz.

Bu nedenle geleneksel yazım kullanılmayı sürdürüyor.

Bakım

Çalgı, çalındıktan sonra içi kurulanır.

Nem farkı çatlamaya yol açar. Kılıf içinde ve dengeli ortamda saklanır.

Çatlaklar, ipek ipek sarılarak onarılır.

Bazı çalgılarda gövde, ip sargılarıyla desteklenir.

Düzenli çalınan bir çalgı, uzun ömürlü olur.

Fiyat aralığı

Başlangıç için plastik ve reçine gövdeli modeller bulunur.

Bunlar ucuzdur ve nem değişimine dayanıklıdır.

El yapımı bambu çalgılar, usta ve malzemeye göre yüksek fiyatlıdır.

Kiralama seçeneği sunan atölyeler vardır ve deneme süresi tanınabilir.

İlk aşamada uygun fiyatlı bir çalgı yeterlidir.

Öğrenmek

Dersler, öğretmenle birebir yapılır.

İlk aşama, ses çıkarma ve temel notaların denetimidir.

Ardından kısa parçalar çalışılır.

Uluslararası öğrenciler için açık dersler ve yaz programları düzenleniyor.

Sahne gelenekleri için gagaku saray müziği dosyası karşılaştırma sağlar.

Çalgının öğrenilmesi uzun soluklu bir iş. Buna karşılık ilk sesin çıkarılması, sürecin en akılda kalan anı olarak anlatılıyor.