Toplum ve Kültür
Nihon Buyō: Klasik Dans, Okullar ve Sahne Düzeni
Japon klasik dansının kökeni, kabuki ve halk dansı kolları, okul sistemi, kostüm ve yelpaze kullanımı, öğrenim düzeni ve izleme notları.

Nihon buyō, Japon klasik dansının genel adıdır. Sahne sanatlarının içinde ayrı bir dal olarak gelişmiştir.
Bu dosya, kökenini, kollarını, okul düzenini ve izleme koşullarını anlatıyor.
İki kaynak
Dansın bir kaynağı, kabuki sahnesindeki dans bölümleridir.
Diğer kaynağı, halk dansı ve tören hareketleridir.
Bu iki kaynak, on dokuzuncu yüzyılda tek bir çatı altında adlandırıldı.
Bugünkü repertuvar, ağırlıklı olarak kabuki kökenlidir.
Sahne geleneği için kabuki sahnesi ve oyuncuları dosyası okunabilir.
Anlatı yapısı
Parçaların çoğu bir öyküyü anlatır.
Öykü, sözle değil hareketle aktarılır.
Şarkı ve çalgı, anlatının sözlü bölümünü taşır.
İzleyici, hareketleri metinle birlikte izler.
Program kitapçıkları genellikle bu metni içerir.
Müzik eşliği
Shamisen, dansın temel eşlik çalgısıdır.
Şarkıcı ve çalgıcı grubu sahnenin bir yanında oturur.
Davul ve flüt, bazı parçalarda eklenir.
Müzik türü, parçanın kökenine göre değişir.
Çalgılar için koto ve shamisen çalgıları dosyası okunabilir.
Hareket dili
Hareketler yavaş ve denetimlidir.
Diz hafif bükülü tutulur ve gövde alçak bir merkezde kalır.
Ayaklar zeminden yükseltilmeden kaydırılır.
Bu duruş, kimono içinde hareket etmeyi mümkün kılar.
Baş ve el hareketleri, anlamı taşıyan başlıca öğelerdir.
Yelpaze kullanımı
Yelpaze, en yaygın sahne nesnesidir.
Tek bir yelpaze, kılıç, kadeh, yağmur ya da dalga olarak kullanılabilir.
Açılma ve kapanma biçimi, anlamı belirler.
Bu kullanım, sahnede eşya kalabalığını önler.
İzleyici, yelpazenin ne temsil ettiğini bağlamdan çıkarır.
Kostüm
Kimono, dans için özel olarak dikilir.
Kol boyu ve kuşak bağlama biçimi, canlandırılan kişiye göre değişir.
Bazı parçalarda sahne üzerinde kostüm değişimi yapılır.
Bu değişim, ipin çekilmesiyle anında gerçekleşir.
Kıyafet kuralları için kimono ve mevsim kuralları dosyası okunabilir.
Makyaj ve saç
Klasik parçalarda beyaz makyaj ve peruk kullanılır.
Peruk, canlandırılan kişinin yaşını ve konumunu gösterir.
Saç süsleri, mevsim ve karakter bilgisi taşır.
Bu ayrıntılar için kanzashi ve saç süsleri dosyası okunabilir.
Modern sahnelemelerde makyaj sadeleştirilebilir.
Tarihsel gelişim
Erken dönemde dans, tapınak törenlerinin parçasıydı.
On yedinci yüzyılda kent sahnelerinde dans gösterileri yaygınlaştı.
Bu dönemde kadın ve genç oyuncuların sahne alması sınırlandırıldı.
Kabuki sahnesinde bütün rolleri erkeklerin oynaması bu düzenlemeyle yerleşti.
On dokuzuncu yüzyılda dans, kabuki dışında bağımsız bir sahne dalı hâline geldi.
Aynı dönemde kadınlar için dans eğitimi yaygınlaştı ve okul sistemi kuruldu.
Repertuvar örnekleri
Bazı parçalar mevsim temalıdır ve kiraz çiçeği ya da kar konusunu işler.
Bazıları halk anlatılarına dayanır ve hayvan dönüşümü gibi motifler taşır.
Bir grup parça, uzun ve tek kişilik gösteri biçimindedir.
Grup parçaları ise birkaç dansçının birlikte sahne almasını gerektirir.
Repertuvar, okula göre farklılık gösterir ve bazı parçalar tek bir okula özgüdür.
Okul sistemi
Dans, okul adı verilen soy hatları içinde öğretilir.
Her okulun kendi repertuvarı ve hareket üslubu vardır.
Okulun başındaki kişi, üslubun sürdürülmesinden sorumludur.
Öğrenciler, belirli aşamalardan sonra sahne adı alır.
Bu ad, okula bağlılığı gösterir.
Aşama ve belge
İlerleme, ders ve sınavlarla belgelenir.
Sahne adı almak, belirli bir düzeye ulaşmayı gösterir.
Öğretmen olmak için ayrı bir aşama gerekir.
Bu düzen, çay ve çiçek geleneklerindekiyle benzerdir.
Karşılaştırma için chado çay seremonisi dosyası okunabilir.
Ders düzeni
Dersler bireysel ya da küçük gruplar hâlinde yapılır.
Öğretmen hareketi gösterir, öğrenci tekrar eder.
Ayna kullanımı sınırlıdır. Hareket, dıştan değil içten kurulur.
Ders sırasında kimono giyilir ve tabi çorap kullanılır.
Zemin genellikle ahşap ya da tatami olur.
Gösteriler
Okullar yıllık gösteriler düzenler.
Bu gösterilerde öğrenciler ve öğretmenler birlikte sahne alır.
Katılım ücreti, kostüm ve müzisyen masraflarını kapsar.
Profesyonel programlar ise ulusal tiyatrolarda düzenlenir.
Bilet fiyatları ve program takvimi kurum sitelerinde duyurulur.
Sahne düzeni
Sahne genellikle sadedir ve arka planda tek bir resim bulunur.
Işık değişimi sınırlı kullanılır.
Sahne yanındaki müzisyen grubu görünürdür.
Bu düzen, dikkatin dansçıda kalmasını sağlar.
Kabuki sahnesinden farklı olarak dönen platform ve büyük dekor kullanılmaz.
Kadın ve erkek roller
Bir dansçı, kendi cinsiyetinden farklı rolleri de oynayabilir.
Erkek rolünü oynayan kadın dansçılar yaygındır.
Duruş ve adım genişliği, rolün cinsiyetini belirler.
Bu ayrım, kostüm ve peruklarla desteklenir.
Uygulama, kabuki geleneğindeki rol ayrımından gelir.
Bugünkü durum
Öğrenci sayısı on yıllar içinde azaldı.
Buna karşılık kısa süreli deneme dersleri ilgi görüyor.
Kültür merkezleri ve üniversite kulüpleri programlar sunuyor.
Bazı okullar, yabancı katılımcılara açık dersler düzenliyor.
Sahne sanatlarının bütünü için noh ve kyōgen sahnesi dosyası okunabilir.
İzleyici için
Programlar genellikle birkaç kısa parçadan oluşur.
Her parçanın süresi on ile otuz dakika arasındadır.
Kitapçıktaki özet, öyküyü izlemeyi kolaylaştırır.
Alkış, parça sonunda yapılır.
Fotoğraf çekimi genellikle yasaktır ve girişte belirtilir.
Birincil kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirmedir; kişiye özel göç, hukuk, vergi, yatırım, sigorta, sosyal güvenlik veya sağlık danışmanlığı değildir. Kurallar ve süreler değişebilir; güncel koşulu resmî kurum ve yetkili uzmanla doğrulayın.